19. apr. 2012

Det er ei tåpe som sit tiltalt i Oslo. Og det var greit å sjå.

I dag drog eg i retten på publikumsplass for å få med ein dag av saken mot ABB. Det var ei surrealistisk oppleving. Veit ikkje heilt kva eg hadde venta meg, men det var uansett absurd. På same tid, som meg og min kompis var einige om etterpå: det var i grunnen greit å dra og sjå. Det var greit å sjå med eigne auge.

Det er ein patetisk mann som knapt greier føre eit ressonement. Som bruker ei rekke fine ord og vendingar men snublar avstad som ramlar han ned ei trapp når han skal forklare seg. Unntatt når han med fynd og klem snakkar om henrettelsane han planla. Då er det entusiasme og innleving.

Det er ikkje meg gitt å stille diagnose, men at dette var ein person utanom det vanlege treng ein ikkje vere psykiater for å sjå. Empati var fråverande. Det var påfallande korleis han med fynd og klem snakka om henrettelsar, ikkje drap, om motorsykkelraid gjennom Oslo der han skulle ha plaffa ned journalistar og blitzarar. Det var interessant å sjå kor han er på defansiven, angstbitersk, patetisk arrogant nektar han å forklare aktor kva ein flammekastar er. Det er ein tåpe som sit tiltalt i Oslo. Ein real klovn. Og det var greit å sjå.

Det gjer noko med oppfatningen av saka å få eit bilete av kva slags menneske det er som står bak. Den totale mangelen på følelsar, den ekstreme egoismen. For meg framstår han som rykande gal. Publikum rista på hovudet og tidvis lo dei av det mannen presterte lire av seg. Så ille er det at det er vanskelge å tru at nokon i fullt alvor kan framføre slike synspunkt og meiningar.

Ivirig forklarer han at han til Utøya tok med seg bajonett og kniv for å halshogge Gro Harlem Brundtland. Dette skulle han filme medan han las opp ein eigenskriven tekst. Så skulle han laste filmen på web medan han venta på å bli tatt. Men ABB sitt kamera hadde gått tom for batteri, difor hadde han det ikkje med til Utøya. Og for det andre, aksjonen hans mot regjeringskvartalet og Utøya var fleire timar forsinka. Og kvifor? Fordi ABB ikkje orka stå opp tidleg, han var så trøtt stakkars. Dessutan måtte han kople opp eit modem før han drog og sprengde bomba i regjeringskvartalet. Han hadde heller ikkje, i løpet av lang lang tid, greidd å kjøpe seg ein Iphone.

Han meinte han (eller "dei militante nasjonalistane i Europa, som han omtalte dei som - "dei" er antegeleg ein fantasi i ABBs hovud) var tvinga til å gjennomføre skytinga på Utøya fordi EU og systemet gjer det så vanskeleg å få tak i innhaldet til bomber, altså kunstgjødsel. EU og systemet har også gjort kunstgjødselen dårleg eigna som sprengstoff fordi den inneheld femten prosent kalk. Om aktor trudde at "militante nasjonalistar" syns det var kult å plaffe ned folk? Nei, nei, dei foretrakk bomber - og var eigentleg mot vold - men fordi det var så vanskeleg å få tak i kunstgjødsel til bomber, var dei tvinga til å gjennomføre skyting av mennesker.

Og utgangspunktet for alle ABBs tankerekker, det som ligg i bånn, er at han måtte gjere noko. At det blei skyting av mange unge menneske på Utøya, skuldast at det var "så vanskelig å få tak i innhald til, og å lage bomber". Som eit slags forsvar eller forklaring på kvifor han drog til Utøya..

ABB snakka om at han har rekognisert i regjeringskvartalet. "Rekogniseringa" gjekk ut på at han raskt gjekk forbi bygget, kasta eit blikk opp og gjekk fort vidare. Han våga ikkje meir enn det. For å ikkje vekke merksemd, hadde han med seg ein plastpose frå ein butikk. Det var ein smart strategi, meinte han.

Han drog til Praha for å kjøpe våpen utan kontakter, og gjekk bort til folk som såg kriminelle ut og spurde om dei hadde kalashnikovs å selge. "Såg kriminelle ut"...

Han skulle gjerne sprengt ei bombe på Youngstorget 1.mai, (på "kommunistanes dag" som han kalte 1.mai) fordi på denne dagen var heile Norges kommunistiske elite samla der. Dette seier litt om ABBs fantasi.

Han skulle også gjerne drept heile regjeringen på ein gong. Dette skulle utførast ved å sprenge ei bilbombe i regjeringskvartalet under mandagsmøte. Problem: regjeringen har ingen mandagsmøte.. Han anser byråkratar for politiske aktivistar, og rota frykteleg med aktivistbegrepet. Virka ikkje som han hadde kontroll på verken begreper eller kva han meinte.

Manifestet var ein kladd, uferdig, og ABB står ikkje inne for alt der sjølv. "Dei" ville at han skal skrive dette manifestet. "Dei" eksiterer antageleg i hovudet til ABB.

ABB vil ikkje drepe ungar, men planla å plaffe ned alle på Blitzhuset. Blitzhuset er tilhaldsstad for ei rekke ungdomar som er under både 18 og 16 år.

ABB hadde ikkje tenkt å skyte folk under 18 år på Utøya, og trudde der berre var ungdomar i alderen 16-18. ABB skulle kun skyte dei over 18. Han skulle alderssortere dei utfrå ansiktstrekk. Men uheldigvis for ABB funka dette ikkje så bra då ungdomane sprang sin veg og alderen var vanskeleg å bedømme bakifrå. Han sa forøvrig at planen var å skyte for å skremme dei på svøm og at dei så skulle drukne. (Kvar vart det av alderssorteringa?) Han rota også med sine kategori A, B og C-forrædarar.

I det heile var det ein patetisk person som framstod i retten. Så latterleg gal framstod ABB at det for min del var greit å få sjå det. Sjå at dette er eit forstyrra menneske uten allmennkunnskap som knapt greier føre eit ressonement. Om han er tilregneleg eller ikkje, verkar for meg vere eit ope spørsmål. Han framstår som patetisk, paranoid og forvirra. Som ein fascist og ekstrem egoist.

Folk burde få sjå rettssaken og sjå gjerningsmannen sjølv, ikkje silt gjennom media. Høyre ressonementa framført og høyre kor patetisk det er. Det er litt lettare å forholde seg til denne saka når ein ser at mannen bak er ganske sprø. Om han er syk, gjenstår å sjå, men eg held iallefall alle dører opne.