28. mar. 2012

Makt og motmakt på Vossajazz

Skal halde innlegg her på Vossakveik imorgon, torsdag 29.mars.

Om makt og motmakt, eller motavmakt, som eg vil kalle det.

26. mar. 2012

Bur for verpehøner framleis lov i Norge

I januar skreiv norske medier ei rekke saker om at no var bur blitt forbode for verpehøner i Norge. Dette var ein faktafeil. Norske verpehøner står framleis i bur, men i ein an type bur enn før. Sjekk bilete av bura her.

Merk deg bilettekstane til burbileta: "hønene kosar seg", står det under dette biletet. Alle bileta er henta frå linken over.



Og denne bodskapen, hønene kosar seg, greidde fjørfebransjen og Fjørfelaget lure mediene med på. Dermed fekk vi saker på trykk av denne typen: bur forbode for verpehøner i Norge. Men norske verpehøner står i bur den dag i dag. Eller kva vil du omtale installasjonen på biletet over som?

Biletet under: det første her viser då altså reiret for høner i bur. Skikkelig flott reir, eller kva?


 Biletet under viser då altså strøbadet hønene i dei nye bura får tilbod om.


Denne måten å halde høner på er flott, ifølge fjørfelaget. Kva seier det oss om fjørfelagets syn på dyrevelferd? Spørsmålet er tabu å stille, men det er ganske tydelig at dyrevelferd ikkje er noko ein tenker så mykje på når ein driv med denne typen dyrehald. Kva slags etikk har den eggproduserande bonden? Provoserande spørsmål for folk i bransjen, men det bør stillast.

Om du vil ha egg frå høner som får gå noko ute, og som ikkje står i bur: kjøp økologisk. Økologiske egg er per idag det einaste reelle alternativet på eggfroten. Lausdrift for høner er ikkje noko særleg, ei heller bur. Hønene står svært tett med høge stressnivå. Både bur og løsdrift er inhumane måter å halde fjørfe på.

Norske høner står framleis i bur, sjølv om Fjørfelaget prøver få oss til å tru noko anna.

Meny seier nei til egg frå burhøns, altså nei til egg frå høner av type innreia bur, i sine butikkar. Det er bra.

24. mar. 2012

Google translate meiner at kvinner bør vaske huset, kler og ta oppvasken sjølv om ein skriv inn at det er ein mann som gjer det.

Klikk på bileta og dei blir store og leselege. Så ser du korleis google translate overset!!




Min verste datingopplevelse

Siden folk skriv om jogging og sånt på sosiale medier, skriv eg om min verste datingopplevelse. Satt på kjøkkenet med denne karen og tok en pils da eksen kom inn, slo han ned tre gonger, knuste ei rekke glasboksar som stod på disken på kjøkkenet, slo inn to vindu + ei dør og kjørte over gressklippern med bilen før ho stakk.

Hell hath no fury like a woman scorned.

Dating er gøy.

Liker du gode aviser og god musikk?

Det er sjeldan eg driv reklame, men idag er eit unntak. Om du ønsker å skaffe deg ei god avis som serverer kvalitetslesestoff, gode saker og stoff du ikkje finn andre stader, send DT3V til 2007 så får du tre veker gratis avisa Dag og Tid. Dag og Tid er ei kvalitetsavis som kjem ein gong i veka på nynorsk.

Og så litt god musikk.



God helg!

17. mar. 2012

Slaktekylling skal få "betra velferd" gjennom å stå stadig trangare, seier Fjørfelaget


- Vi skal forbedre dyrevelferden i fjørfenæringen, seier leiar i Fjørfelaget, David Koht Nordbye, og argumenterer i same andedrag for å auke antalet kilo levandevekt kylling per kvadratmeter frå dagens 34 til 39. Kyllingen skal med andre ord få betra velferd gjennom å stå stadig trongare. Les kommentaren her.

Det er ingen andre enn fjørfenæringen som ser logikk i ein slik argumentasjon: mindre plass per dyr gir auka velferd, og få andre enn næringen sjølv som vil påstå at kyllingar har god dyrevelferd.

Det er ikkje vanskeleg å sjå at fjørfenæringens mål på dyrevelferd i grunnen handlar om økonomi.

Det er tomme ord og dobbelmoral når Koth argumenterer for betre velferd i produksjonen av stadig meir påskekyllingar til folket. Lat oss slå det fast med ein gong. Dyrevelferd er eit ord utan innhald i fjørfenæringen. No skal det tømmast ytterlegare. Og argumentet, ja det er dyrevelferd.

Ein bør vere klar over at forskrifter for hald av fjørfe ikkje er utarbeidde av hensyn til dyrevelferd, men som eit kompromiss med kva fjørfenæringen har råd til å tilby fjørfeet, utan at det går utover økonomien deira. Slik er det i alle husdyrnæringar, men i fjørfe er det spesielt tydelig at alt snakket om dyrevelferd er lite anna enn snakk.


Eg meiner det er på høg tide å sette fokus på bonden som driv med fjørfe. Vi må slutte å fokusere på forskrifter og krav, og få fokus over på mennesket som driv denne produksjonen. Kva slags etikk har folk som lever av oppdrett av kyllingar med beinproblem, kronisk svolt og bukhinnebetennelse? Rasen Ross som vert nytta i norsk kyllingoppdrett veks så raskt at beinbygnad og organ ikkje held følge med kroppen. Dei er så ødelagde av avl at det er eit dyrevelferdsmessig stort problem å nytte desse dyra i produksjon av kylling. Likevel blir det gjort, og norske fjørfebønder kallar det i tillegg for god dyrevelferd.

Norske slaktekyllingar er ikkje så norske som vi liker å tru. Rugegga er importerte frå England, klekt ut i klekkeri i Norge og deretter kjørt ut til kyllingoppdrettarane der dei lever fram til slakting. Maten kyllingar et, er hundre prosent kraftfor. Norge importerer rundt 700 000 tonn kraftfor per år frå blant anna Sør-Amerika og Øst-Europa, Kashakstan. 

Kyllingproduksjon i Norge kan ikkje seiast å vere særleg norsk. Verken kyllingane, som kjem frå England, og foret, som er importert, er norsk. Foreldredyra til kyllingane lever i England, og fordi avlen har gjort dei store, sjuke og overvektige, kan dei ikkje pare seg naturleg. Dei må inseminerast. Fordi avl har ødelagt svoltkjensla kan dei aldri få lov til å ete så mykje som dei ønsker. Om dei får fri tilgang til mat, et dei seg ihjel. Ergo lever dei på restriktiv diett, under konstant svolt, heile livet. Dette er etisk sterkt betenkelig.

Så kva slags etikk frontar i grunnen norske kyllingbønder når dei omtaler dette som god dyrevelferd?

Vil du lese meir, kan du sjekke ut veterinærstudentenes fagpolitiske forum om kylling. Heldigvis er mange, eller dei fleste, veterinærar obs på at fjørfe er ei etisk sterkt betenkeleg næring. Men sjølvsagt, enkelte vil forsvare næringen utfrå økonomiske perspektiv. Etisk og dyrevelferdsmessig er den derimot umogeleg å forsvare utfrå eit fagleg perspektiv.

12. mar. 2012

Kosher - sjå korleis det praktiseres i USA

Etter at halsen er avskoren på eit levande dyr, medan det står fastspent, blir det dumpa ut på eit golv der det vert liggande og kaste seg hit og dit med avskoren hals. Dette gjentek seg med dyr etter dyr. Dei ligg og kastar seg i fleire minutt før dei ikkje orkar meir og mister bevisstheten av blodtapet.


Er dette religion? Å la eit dyr ligge med avskoren hals og kaste seg rundt og rundt i sitt eige blod på betongen i eit industrielt slakteri?

Sjå videoen. Kosher.

Sjå også denne. Halal.

Obs. Svært stygge scener.

9. mar. 2012

HALAL- gamal metode i ny kontekst

Les mitt innlegg i dagens Morgenbladet på web

Eller last ned artikkelen i PDF.

Det er gått ut ei rekke fatwa som seier at bedøving før avliving er godkjent halal.

Her kan du lese tolkningar av koranen, korleis profeten vil at dyr skal bli behandla.

Det tviles på om profeten ville godkjent industrislakt eller meint at det var haram:

HALAL: Our Holy Prophet(s)'s overwhelming concern for animal rights and their general welfare would certainly have condemned (La'ana) those who practice such methods (factory farming), in the same way as he condemned similar other cruelties in his days. He would have declared that there is no grace or blessing (Brakah) - neither in the consumption of such food nor in the profits from such trades...

If animals have been subjected to cruelties in their breeding, transport, slaughter, or in their general welfare, meat from them is considered impure and unlawful to eat (Haram). The flesh of animals killed by cruel methods (Al-Muthiah) is carrion (Al-Mujaththamah). Even if these animals have been slaughtered in the strictest Islamic manner, if cruelties were inflicted on them otherwise, their flesh is still forbidden (Haram) food:

8. mar. 2012

Hvem skaper vår tids bilde av kjønn? Iallfall ikke feministene.

De møter debatt med en paranoid og skyggeredd feminisme som demoniserer.

Ikke pådrivere. Jeg satt på kafé med noen venstremoderate venner og drøftet hvordan norske feminister møter debatt i det offentlige rom. Konklusjonen var ikke oppløftende. Heller enn å ta ledelse, møter feminister som oftest debatt med kjønnskorrekte korrigeringer. De er et vedheng. Ikke pådrivere.

Feministers takhøyde er lav. Derfor utvikles ikke nye argumenter. Hva man kan mene og hva man ikke kan mene, skal man ha god oversikt over som feminist. Ellers blir man utdefinert. En må gå i takt for å passe inn, ikke tenke selv. Akseptere. Det er dogmatisme. En ideologisk en.

Gå i takt.
Skillelinjene i debatten går tilsynelatende ikke mellom hvem som har peiling og hvem som ikke har peiling. Den går mellom de som går i takt, og de som ikke går i takt til feministenes bongotromme. Går du ute av takt, må du regne med represalier. Du har de som følger programmet, og de ukorrekte. De ukorrekte som tør å si noe som feministene er uenige i, – som for eksempel Preben Z. Møller, blir møtt med forutsigbare korrigeringer, eller usaklig fordømming og personfokus, eventuelt hersketeknikkene som feminister selv har kjempet mot i mange år. Eksemplene er mange.

Men å korrigere debatten og å forsøksvis belære, er bare å forsinke utviklingen og debatten. Feminismen føler seg kanskje trygg på egen posisjon, men det burde holde å kaste et kjapt blikk på partimålingene, eller på hvilke stemmer som driver kulturkampen i norske medier i disse dager, for å ane uråd.

Paranoid konklusjon.
En stemme som flere ganger har steget ut på debattarenaen for å korrigere de ukorrekte, er feministen Anne Bitsch. Bitsch trekker en paranoid konklusjon i Aftenposten 16. juli der hun blant annet skriver: «Konklusjonen jeg sitter igjen med, er at kvinner må være seg sin borgerplikt bevisst slik at vi er med på å opprettholde høye fødselstall, (re)produsere arbeidskraft og klekke ut nye skattebetalere. Skulle man som kvinne ha andre ambisjoner her i livet enn å bli en bestemor som skal hjelpe sin datter med avkommet, må vi vite at vi ikke kan «rømme».» Hun mener slik å respondere meningsfullt på professor Wenche Gerhardsens bekymring i Aftenposten 12. juli for Norges demografiske utvikling, med henblikk på kvinners alder og fødselsrater.

Konspirasjonsteorier.
Man kunne heller fokusert på hva som fører til den demografiske utviklingen, eventuelt løsninger, eller hvilken frihet norske kvinner faktisk har til å velge å være barnløse. Bitsch velger derimot patriarkalske konspirasjoner, korrigeringer og enkelt omsettelige feministiske fraser. Dette er en type feminisme vi ikke lenger trenger. Det er en paranoid og skyggeredd feminisme som demoniserer det som oppleves som ukomfortabelt. Som er mest opptatt av å få bekreftet sin egen selvforståelse.

Men feminismen har blitt en del av mange kvinners identitet, og har derfor problemer med å møte «nye argumenter» i offentligheten. Selv om nye stemmer trekker gamle og nye argumenter opp av hatten, tviholder en på sine fraser, makter ikke å holde tritt. En må dra hersketeknikkene frem fra skapet, de som feministene en gang sterkt tok avstand til, er nå deres fremste redskap i debatt.

Det bør de uansett prøve på, all den tid en fremtidsrettet feminisme ikke er tjent med foreldede fiendebilder og ubestridte «sannheter». Man makter ikke å ta ledelse i debatten dersom man er fornøyd med å proklamere at «vi har rett». Og mens de sitter på sin høye, om enn magre, hest, oversvømmes offentligheten av nye stemmer som tar ledelsen.

Smal og lukket.
I mediene fremstår feminismen og kjønnsforskning som sammensmeltet og smal, lukket nisje. Mye fordi forfektere av feministisk tankegods og kjønn ikke stiller krav til seg selv om å kommunisere, men til mottagerne om å forstå og akseptere. Så hvem snakker en til? Hvem skaper vår tids bilde av kjønn? Ikke feminister.

Det er på tide med en fremtidsrettet feminisme som er selvsikker nok til å ta et oppgjør med seg selv, som tør å heve takhøyden nok til at man klarer å tiltrekke seg originale tenkere og dyktige skribenter som makter å ta debattballen og lede an heller enn å følge på.

Det handler ikke om å endre en ideologi, men om å fornye retorikken. Det er på tide med et oppgjør i egne rekker.

Jeg kan også legge til at etter at jeg skrev dette innlegget, ble utsatt for så mye hersketeknikker og personangrep fra feministenes rekker, at jeg for første gang i mitt liv måtte stenge ned bloggen for å demme opp for rasende feministers hets, hån og grove personangrep. Det sier oss ganske mye.

Publisert i Aftenposten som leserbrev.

7. mar. 2012

Kjære bønder. Vil de ha folkets støtte også om ti år? Om hersketeknikkar i landbruksdebatten.

Ein ting eg har tenkt på, er kor defansive mange bønder er i debatt. Det er personangrep dei bruker, og harselas, når dei skal imøtegå kritiske innspel. Dette er ein dårleg strategi. Det bør bønder tenke litt på.

Så kjære bønder. Keep your friends close, and your enemies closer. De har støtte i folket idag, vil de ha det også om ti år? Tenk over det, grundig. Debatter og ordlegg dykk så i tråd med konklusjonen de kjem fram til.

Eit argument eg stadig møter på når eg skriv om landbruk og dyrehald, er at eg har ikkje peiling på kva eg skriver om. Det hagler med personangrep, karakterestikker av meg og så og sei ingen saklege tilsvar, utenom harselas, frå bønder. Det finst nokre få bønder som greier svare meg sakleg, resten vrir seg i personangrep.

For kva kan vel eg vite om dyr? Akademiker (veterinær). Eg har trass alt ikkje vore bonde i førti år, har heller ikkje levd i førti år, og er dum som eit brød, sånn for det meste. Å vere veterinær er for dårleg. Ein må grave i jorda, helst med spade, på konkursens rand. Ein bonde forstår kvifor andre bønder har skitne kyr og ein bonde vil også vise forståelse for feil og manglar i fjørfenæringane. Stakkars fjørfeolk, dei har no så dårleg råd! Det er då ikkje rart det blir ei masse feil og manglar der, døde dyr og så vidare. Tråputeskader er berre koseleg, ja det må vi forsvare. Ja sånt ser no vi over alt. Ja det er ein vane, sånn er det. Dei som ikkje syns at litt sjuke og døde dyr er greit, som er sjuke og døde fordi vi bønder ikkje alltid gjer jobben vår, dei er patetiske dumme dyrevernarar utan vettet i behald som tjener for masse pengar og driv med uviktige ting og har tåpelege altfor lange utdanningar.

Men kjære dåke som driv desse personangrepa. Ein treng ikkje vere bonde i førti år for å vite noko om verken dyrehald eller landbruk. Ofte virker det vere nettopp ein fordel å mangle denne erfaringen då den virkar ligge som ei tett tåkesky over horisonten.

Sjekk denne linken og sjå videoen som følger med. Les også saken under videoen. Og ja, ganske riktig. Du vil finne eit sitat i teksten der bonden bortforklarer sitt dårlege dyrehald utfrå at dei som kritiserer han ikkje veit kva dei snakker om. Dei har nemlig ikkje vore bonde i tretti år, slik som han har. Difor er dei tette i pappen og totalt ute av funksjon som kan påpeike at det ikkje er bra at kyr står i ein meter rennemøkk.

Men kjære dåke. Er dette slikt bønder forsvarar? Ja, det er visst det. Så lenge det er andre enn bønder sjølv som påpeiker. Og slik kan vi halde fram.

Lat oss sjå på pelsdyrdebatten. Ingen som ikkje sjølv er pelsbonde, kan meine noko om pels. Då er vedkomande tett i pappen, dum, blond, har ingen erfaring frå gard, har ingen kompetanse, har ein agenda, er hjernevaska, lurt og burde kanskje vore avliva. Ja, slik går argumenta. Les berre her. Alle har rett til å meine noko om pels. Sjølvsagt, ei næring som mottek støtte frå den norske stat, har sin base i eit demokrati og må tåle at vi som medlemmer i dette demokratiet, litt banalt sagt, meiner noko om det dei driv med. Viss dette ikkje kan tåles, ja då må dei flytte til eit diktatur. Kanskje Kina passer godt for pels?

Så altså: lat oss ha det klart for oss: vi som ikkje har vore bonde i mange tiår, vi kan ingenting. Vi er dumme, blonde, for unge, for høgt utdanna og så vidare. Og når det er denne retorikken bønder møter folk med, så kan ein jo forstå at dei taper både sympati og støttespelarar.

Dei skal ha penga våre, støtta vår over statsbudsjettet, men meiner vi noko om det dei gjer, ja då er vi idiotar alle mann. Vi veit ingenting om kva vi snakkar om.

Men kjære dåke, ifølge den logikken så kan vi heller ikkje støtte dykk. Ei næring vi ikkje har lov å meine noko om, kan vi ikkje støtte via eit statleg, demokratisk fundert statsbudsjett.

Dette er då openbart? Så kanskje landbruket like greit kan sei frå seg statsstøtta då, om dei ikkje tåler demokratiet, om dei ikkje har anna å snakke om enn harselas og personangrep. Ja, det syns eg ikkje er så dumt i grunn. Dei må iallefall fråsei seg vår sympati. Vi idiotar som ikkje kan noko om landbruk vi har våre eigne jobbar, tjener fett og bruker masse tid, som er heilt bortkasta, på eit universitet. Så kva skal vel vi med bønder etter?

Eg er sanneleg ikkje sikker lenger. Makan til usympatiske, dårleg formulerte debattantar skal iallefall eg leite lenge etter. Men ein ting er eg sikker på: om eg sjølv når eg er dobbelt så gamal som eg er no, er halvparten så banal og fordomsfull som dei bitre, sure bøndene som harselerere med meg er, ja då håper eg noko seier ifrå.

Men eg trur ikkje faren er stor.For klokskap og innsikt er eit mål, og det bør det vere, også for bønder i sin eigen landbruksdebatt, sjølv om eg forstår at det er hardt i krisetider.

Så kjære bønder. Keep your friends close, and your enemies closer. De har støtte i folket idag, vil de ha det også om ti år? Tenk over det, grundig. Debatter så i tråd med konklusjonen de kjem fram til.

6. mar. 2012

Holdningar som problem i husdyrproduksjon.

Ein del mennesker som held dyr, slår desse dyra. Ein del mennesker som jobbar i slakteri, slår også dyra. Dei overdriv bruken av strømførande jageredskaper og dei skrik og bråkar.

Dette er eit haldningsproblem.

Mykje mishald av husdyr skuldast dårlege haldningar hos bonden. Han bryr seg ikkje. Mange av funna i rapporten om fjørfe som vart lagt fram av Mattilsynet for ei tid sidan, skuldast dårlege haldningar hos fjørfebøndene. Ikkje dårleg økonomi.

Uforsvarlege transportar som transporterer kyllingar fram til slakteri, er godkjent av Mattilsynet. Kva slags haldningar har Mattilsynet som godkjenner desse dyretransportane, der kyllingar frys ihjel på vegen til slakteriet? Og kva slags haldningar har Nortura som held fram med å bruke bilane? Og kva slags haldningar har sjåføren som køyrer den?

Økonomi blir ofte trekt fram som ein forklaringsfaktor, men dårleg økonomi er langt frå alltid forklaringa når pelsdyr sit i skitne bur eller kyllingar er mishaldne. Det er haldningar det går på oftast.

Denne filmen er eit eksempel på dårlege haldningar. Personalet slår dyra umotivert. Det er ein ganske stygg film, og den er frå England, men dette foregår også i Norge.

Ein gong eg var på slaktehus, kasta ansatte sauer/ lam gjennom lufta frå høgt til lågt punkt. Enkelte sauer vart transportert opp ned opp til bedøving og avliving. Det var ingen økonomiske drivkrefter bak desse handlingane. Det var dårlege haldningar. Det høyrer med til historia at mennene koste seg medan dei kasta sauer. Dei lo høgt.

Dagens strek

Trykk på bileta så blir dei store.


3. mar. 2012

Halal utan bedøving er avansert dyreplageri, men ein billeg måte å slakte på. Difor blir det i EU produsert langt meir halalkjøt enn markedet etterspør.


Medan etterspørselen etter halalkjøt i EU ligg på åtte prosent, vert 65 prosent av alle franske kyr og kalvar avliva med strupekutting, utan bedøving. Altså halal. I Belgia vert 92 prosent av alle sauer avliva halal. Kilde: det EU-finansierade prosjektet Dialrel (Dialog angående religiøs slakt). Nesten all slakting i Paris blir utført på halal- eller kosher-måten - for å forenkle produksjonen og spare kostnader (Kampen om ytre høyre, Stavanger Aftenblad 27.februar 2012).Men sjølv om alt er slakta halal, er det merka som halal, kosher og vanlig (VG 23.feb).

Strupen kuttes medan dyret står. Etter at den er kutta kan dyret bli ståande medan blodet sprutar.  Dei står med avskoren hals og ser rundt seg i slakteriet før dei daudar. Etterkvart vil det segne om. Det kan ta fleire minutter å dø.

Ved import av kjøt er det sannsynleg at HALAL kjem i butikken også her. Dette er ikkje merka og ein kan difor ikkje vite kva kjøt som er halal og ikkje. Dette er eit problem i Sverige. Ein har ikkje merking av kva som er halalkjøt. Det har ein heller ikkje i EU, blant anna Paris. I Paris er alt kjøt halalslakta, men det er merka både som vanleg, kosher og halal, sjølv om alt er slakta på same vis: halal.

Kven lurer kven her... og halal blir valgt fordi det er kostnadsbesparande. Då slepp ein TO slaktelinjer (vanlig + halal) og får kjøt som "alle" kan ete, også muslimar. (Vi sekulære kan jo ete halal). Men keep it real: Slakting i moderne industrislakterier har ingenting med rituelt slakt å gjere uansett kva metode du anvender. Det er industri, langt borte frå gud på alle nivå. Medan halal skal foregå med knivar, foregår det i slaktehusa med automatiserte knivar. Det er svært lite her som minnar om opprinneleg halal.

Det er heller ingen felles praksis for halal i EU. Det blir gjort slik her og slik der, noko er godkjent, anna ikkje. Les Dialrel.

Halalslakt er ekskluderande, ikkje inkluderande. Sikhar kan ikkje ete halal for eksempel.

Halal foregår ikkje ute på ei eng medan fuglane syng. Det foregår i store industrialiserte slakterier der halsen på dyret blir skoren av med ei slags sag. Først stikk dyret hovudet gjennom eit hol i ein monter, så blir halsen saga av med ei maskin medan dyret står. Dette blir gjort på store kyr og oksar. Dyret er ikkje bedøva på førehand. Det opplever alt og er i live ei tid etter. Ein kan forestille seg korleis dette må opplevast for ein stor okse eller ei ku å leve med avskoren hals i eit stort og bråkete slakteri. Den kan føle, sjå og oppleve alt.

Sverige ønsker merking av halal så konsumentar kan velge bort kjøtet. Sjå STV-innslaget. Eventuelt bøtlegging av land som praktiserer halal i stort omfang. Spania ønsker også merking. 

Sjå bildene her. Obs sterke bilder!!

Veterinær Johan Beck-Friis, informationssjef i Sveriges veterinärförbund, har sett halalslakt ved Brussels største slakteri. «-Det var förfärligt att se skräcken i kornas ögon där de stod med halsen avskuren och blodet sprutade, säger han. Det är avancerat djurplågeri.»

Det var slettes ikkje meiningen at informasjonssjefen skulle få sjå korleis halal foregjekk. Det var ein glipp.

Det finst mange måtar å slakte halal på i industrielle slakterier:

Andre metodar for halal: strupen kuttes medan dyret ligg på sida, etter at strupen er kutta, kan dyret reise seg igjen. Etterpå blir fleire dyr slakta levande for å spare tid.


Både Norge og Sverige forbyr halal, men i mange EU-land er halal lovleg. EU-regelverket opner opp for denne metoden:

European Convention for the protection of animals for slaughter Article 17 |: 

1.Each Contracting Party may authorize derogations from the provisions concerning prior stunning in the following cases: slaughtering in accordance with religious rituals,

ENGLAND: Under Muslim laws, animals are slaughtered by having their throat slit to allow all the blood to drain out. Some research suggests that animals can die a slow painful death because religious slaughter houses are exempt from laws that require animals to be stunned before killing. 'All beef, chicken and lamb sold at Wembley Stadium is halal.' Les meir.

Ein manglar oversikt over kor stor andel av britisk kjøt som er halal og forbrukarane er ikkje klar over at det er dette dei et. EU vurderer å merke kjøtet ettersom mange konsumentar er opptatt av dyrevelferd og ikkje ønsker å ete halal:


"Union consumers show an increasing interest in the implementation of the Union animal welfare rules at the time of slaughter, including whether the animal was stunned before slaughter. In this respect, a study on the opportunity to provide consumers with the relevant information on the stunning of animals should be considered in the context of a future Union strategy for the protection and welfare of animals." Les meir.

Nokre trur at vi forbyr halal i Norge av hensyn til dyrets eigar, men slik er det ikkje. Halal utan bedøving er heller ikkje forbode i Norge av religiøse årsaker, slik enkelte trur.

Nokre trekk fram argumentet om at vi i Norge tillet krumkniv ved avliving av reinsdyr og difor bør tillate halal. Men dette går ikkje an å samanlikne. Krumkniven er kun tillaten i dyrets naturlege miljø, ikkje i slakteri. I slakteri skal rein bedøvast forsvarleg, då den er teken ut av sitt naturlege miljø. For det andre: Bedøvingen med krumkniv skal skje ved hjernestikk og slik at bevisstløshet inntrer øyeblikkelig (paragraf 5, Forskrift for bruk av krumkniv). Krumkniven fungerer altså på linje med ein boltepistol, altså vanleg bedøving av storfe eller sau før avliving ved å gi akutt bevissthetstap, der halal fører til utdragen liding.

Vi forbyr halal av hensyn til dyret. Vi ønsker ikkje at eit dyr skal ligge og blø ihjel, eller stå og blø ihjel medan de ser og opplever alt, slik som blir gjort i moderne halalslakterier. Ein vil ha humant slakt, eller så humant som er mulig.

Runar Døving gjer ein upresis slutning i sitt essay Fra lam til stek og kosedyr i Morgonbladet 19.januar i år:

"Når vi ser på debattene rundt halal og kosher, blir dette tydelig; fordi vi tenker at den måten vi gjør det på er riktig, forstår vi våre handlinger som «humane», mens det å be til en gud under slaktet blir mistenkeliggjort, nettopp fordi det ikke er vitenskapelig og rasjonelt. Det ser ut til at man aktivt tar avstand fra religiøse argumenter for korrekt slakt ut fra en gitt antagelse om at modernisering er forbedring – også for dyrene."

Døving gløymer ein ting: halal er modernisert kraftig inn i industrielle former. Halal foregår i moderne slakterier, med moderne utstyr. Halal slik det blir praktisert, er ganske annleis enn den opprinnelege halal. Før stakk ein ofte, no kuttar ein strupen med maskin, for eksempel. Døving må nok bevege seg ut av sine bibelske fantasiar og realitetssjekke seg litt. Å praktisere langvarig død i stressande industriomgivelsar er noko ganske anna enn å halalslakte i bakgarden heime.

Religiøse skikkar bør ikkje alltid respekterast. Av og til er dei ikkje av det gode. Eldgamle, historiske slaktemetodar høyrer ikkje heime i moderne slakteri når der finst betre utstyr. Enkelte gamle skikkar passar ikkje inn i industrielle format, slik som halal og krumkniv. Då vil vi nytte det som er mest hensiktsmessig og gir minst liding for dyret.

Ekte halal er forbode i Norge fordi det er ei avansert og grotesk form for dyreplageri. Det er uforenlig med etiske prinsipper og norsk lov.

"Ein metode blir vel ikkje skånsom av å være gammel? I språket har vi uttrykket "hyle som en stukken gris". Noen burde kanskje tenke over hva det kommer av?" Sitat kollega. (Stukken gris = halalslakta gris)
Då eg var på reportasjereise i Uganda for å skrive om Norad/ Nortura sitt prosjekt for utvikling av ein eksportretta slakteri- og kjøtsektor i landet, vart eg nekta å vere med inn når dei slakta. Dei meinte eg ville ikkje tåle scenene der halsen vert hoggen av. Uganda praktiserer halal. Dei nyttar ikkje bedøving fordi dei trur dyret blir drepe om det blir bedøva før det vert avliva.

Men dyr blir ikkje drepne av ein boltepistol. Dei blir berre slått kraftig bevisstlause med ein bolt som går inn i hjernebarken. Det er slik vi slaktar storfe her i Norge. Vi avliver dei medan dei er bevisstlause, ikkje medan dei er vakne. Dei opplever altså ikkje å bli stukne og avliva. Dei slepp å stå med avskoren hals og sjå rundt seg i slakteriet før dei daudar.

Slik skjer slakting i Norge: (storfe)

Først bedøving (bedøving = slå bevisstlaus):

«Instrumentet skal være konstruert og skal plasseres slik at prosjektilet drives inn i hjernebarken. Det er forbudt å plassere skudd i nakken på storfe». (Slakteriforskriften paragraf 16) 

Andre bedøvingsmetodar er gass og strøm. Gass og strøm vert nytta for fjørfe, sauer og gris.

Etterpå skal dyret stikkast. Når dyret blir stukke, er det bevisstlaust.

«Avblødning skal foregå etter gjennomskjæring av begge halspulsårer eller de hovedblodkar som disse utløper fra. Selv om bedøvingsmetoden forårsaker hjertestopp, skal minst en halspulsåre gjennomskjæres. For fjørfe skal avblødning sikres ved avskjæring av hodet (dekapitering).» (Slakteriforskriften paragraf 19).

Etter stikking skal ein vente 30 sekund før ein går vidare i slakteprosessen. Dette for at dyret ikkje skal slaktast levande.

Dette er viktig å få med seg:

Halalslakt slik det foregår i Norge, er identisk med vanleg slakting. Det følger den same prosessen som skissert her for vanleg slakt. Einaste skilnaden på vanleg slakting og halalslakting i Norge, er at det ved halal blir bede ei bøn for dyret. Difor er halal «på norsk» greit. Det er derimot ikkje greit med halalslakt utan bedøving slik som vert praktisert i ei rekke EU-land og slik EU-reglementet opnar opp for.

Ekte halal er forbode i Norge fordi det er ei avansert og grotesk form for dyreplageri.


KOSHER:


Om ein til slutt tar ein kort kikk på kosher: Dei jødiske matreglane seier att: "Djuren äter vad som helst (som just sådana djur kan äta). Människan är det enda djur som kan välja. Genom att vi väljer vad vi äter, visar vi att vi inte bara är djur, utan också människor."

Dette er ikkje riktig. Dyr velger også kva dei vil ete. Det veit alle som har hatt eit dyr. Men dogmene sitter hardt. Som i halal. Ein ønsker seg såkalt reint slakt, men dyret slaktes i store industrihaller. Det er lite att av religionen der. Berre gamle religiøse dogmer kan forsvare dette dyreplageriet. 

Kosher i moderne slakterier er like grotesk som halal. Dyr blir slakta og flådd levande. Dette er ikkje i strid med kosher. 80 % av Israels kjøt kjem frå Sør-Amerika. Les meir om den halseløse brutaliteten.

Det er vanskelig å forstå korleis religion kan forsvare storskala dyreplageri og groteske industrielle slaktemetoder. 

Er det nokon her som kan stå fram og forsvare halal eller kosher? Og forklare meg kvifor storskala industriell rituell slakting er godtatt? Korleis kan religiøse samfunn akseptere at kjøtet deira er framstilt på denne måten når ein veit korleis halal og kosher foregår i industrien? Eg er svært interessert i slike synspunkt, men utfrå etikk og moral. Har ein ingen som helst etikk? Kun religion å forholde seg til? Er andre skapninger ingenting av verdi?